Horlogebandje vervangen: zo wissel je een bandje zelf

Een versleten bandje, een gebarsten rand, een uitgerekt gaatje of gewoon zin in iets anders: er zijn genoeg redenen om je horlogebandje te vervangen. Het goede nieuws is dat je het meestal zelf kunt, in een paar minuten en met weinig gereedschap. Wel moet je vooraf drie dingen weten: hoe je bandje is bevestigd, welke maat het nieuwe bandje moet hebben en hoe je de stift veilig losmaakt zonder krassen. In dit artikel lopen we dat stap voor stap door, voor een gewoon bandje met veerstiften en voor een bandje met quick release.

Eerst kijken: hoe zit je bandje vast?

Bijna elk horloge heeft twee oren (lugs) waartussen een dun stiftje met veer zit, de veerstift. Het bandje hangt aan die stift. Toch zijn er vier situaties die je moet kunnen onderscheiden, omdat ze een andere aanpak vragen.

Bevestiging	Zo herken je het	Gereedschap nodig?
Gewone veerstift	Een stiftje met een veer tussen de oren; aan de binnenkant van het bandje zie je het uiteinde	Ja, veerstiftgereedschap of pincet
Quick release	Een klein schuifje op de veerstift	Meestal niet
Eigen systeem van de fabrikant	Sleuf, klik of QuickFit-systeem, zoals bij sommige smartwatches	Hangt af van het systeem
Vaste stiften of schroefjes	Geen veer, maar een stift of schroef door het oor	Ja, en meestal een horlogemaker

Past je horloge in de eerste twee rijen, dan lukt het bijna altijd zelf. Bij een eigen systeem lees je eerst de handleiding of de productpagina. Een voorbeeld: een bandje met quick release, zoals de vintage leren horlogeband met quick release, is bedoeld voor horloges met een gewone aansluiting met veerstiften. Heeft je horloge een eigen aansluitsysteem, dan is dat bandje niet bedoeld voor dat horloge.

Even de woorden op een rij

Zoek je naar uitleg, dan kom je telkens dezelfde termen tegen. Dit zijn ze, in gewone taal:

• Oren of lugs: de twee uitsteeksels van de kast waar het bandje tussen komt.
• Veerstift: het dunne stiftje met een veer erin, dat het bandje aan de oren hangt.
• Quick release: een veerstift met een schuifje, waardoor je het bandje zonder gereedschap losmaakt.
• Doornsluiting of gesp: de sluiting met een doorn die door een gaatje gaat.
• Vlindersluiting: een sluiting die je aan beide kanten dichtvouwt.
• Uiteinde: het stuk van het bandje dat tegen de kast aansluit. Dat is recht, gebogen of een combinatie.

Wat heb je nodig?

• Veerstiftgereedschap of een Y-vormig pincet voor het indrukken van de veerstift. Bij quick release is dat vaak niet nodig.
• Een zachte doek als werkblad. Een veerstift springt makkelijk weg en een kast krast snel.
• Een bakje voor losse onderdelen.
• Goed licht. De stift en het gaatje zijn klein.
• Je nieuwe bandje, in de juiste breedte.

Heb je geen gereedschap, dan vind je het bij veerstiften en gereedschap. Het veerstiftgereedschap van aluminium is bedoeld voor het demonteren en monteren van horlogebandjes en weegt met verpakking ongeveer 46 g. Het Y-vormige veerstiftpincet is er in blauw, groen en grijs; de kleur maakt voor het gebruik geen verschil. Wil je ook schakels verwijderen, dan is de horlogereparatieset logischer.

Het juiste bandje kiezen voor je begint

Het vervangen zelf is de makkelijkste stap. De meeste fouten ontstaan eerder, bij het kiezen van het bandje.

Breedte

Meet de afstand tussen de oren in millimeters, zonder het oude bandje, en kies precies die breedte. Een bandje dat te smal is, zit los en kan scheef gaan staan. Een bandje dat te breed is, past niet. Hoe je dat nauwkeurig doet, lees je in de gids over het meten van de bandbreedte. Gangbare maten zijn 18 mm, 20 mm en 22 mm.

Lengte en sluiting

Kijk naar de totale lengte. Een bandje van ongeveer 20 cm, zoals de echt leren horlogeband met vlindersluiting, past op veel polsen, maar de lengte staat vast. Bij een bandje in twee delen, zoals de vintage leren horlogeband met doornsluiting met een kort deel van ongeveer 75 mm en een lang deel van ongeveer 120 mm, stel je de lengte af met de gaatjes. Een elastisch bandje stel je af via de gesp.

Materiaal

Vervang je een versleten bandje door precies hetzelfde materiaal, dan verandert er weinig. Wil je iets anders, lees dan eerst leer, nylon, siliconen of staal: welk materiaal past bij jou?. Een bandje van een ander materiaal verandert niet alleen hoe het horloge eruitziet, maar ook hoe het zit en hoe je het onderhoudt.

Het oude bandje losmaken met veerstiftgereedschap

Dit is de standaardmethode voor een bandje met gewone veerstiften.

1. Leg het horloge neer. Doe dat met de achterkant naar boven op een doek.
2. Zoek de veerstift. Aan de binnenkant van het bandje, vlak bij het oor, zie je het uiteinde van de stift.
3. Zet het gereedschap tegen de veerstift. Plaats het tussen het bandje en het oor, zodat de punt tegen het uiteinde van de stift staat.
4. Druk de stift voorzichtig opzij. De stift schuift in zijn huls en het bandje komt aan die kant los.
5. Trek het bandje voorzichtig weg. Houd het horloge goed vast, want een stift kan wegspringen.
6. Doe hetzelfde aan de andere kant. Vaak gaat dat net iets makkelijker.

Gebruik geen scherp mes en geen schroevendraaier. Dat glijdt snel weg en laat krassen achter op de kast.

Bandjes met quick release wisselen

Zit er op de stift een klein schuifje, dan heb je geen gereedschap nodig. Schuif het schuifje naar binnen, trek het bandje los en herhaal dat aan de andere kant. Een nieuw bandje klik je erin door één kant tegen het oor te leggen, het schuifje in te drukken en de stift in het gaatje te laten klikken. Dat werkt in een paar seconden.

Voorbeelden uit ons assortiment zijn de geweven nylon horlogeband met quick release in 20 en 22 mm en de zachte siliconen horlogeband met quick release in 20, 22 en 24 mm. Quick release is vooral handig als je meerdere bandjes hebt en regelmatig wisselt, bijvoorbeeld tussen kantoor en sport.

Controleer wel of de veerstiften van je horloge geschikt zijn voor quick release. Het systeem werkt op de stift, niet op het horloge als geheel.

Het nieuwe bandje plaatsen

1. Leg de stift in het nieuwe bandje. Bij een gewoon bandje zit de stift al in de uiteinden. Controleer of de veer vrij beweegt.
2. Zet één uiteinde van de stift in het gaatje van het oor. Doe dat bij het oor dat het meest toegankelijk is.
3. Druk het andere uiteinde in. Gebruik het gereedschap om de stift in te drukken en laat hem dan in het tweede gaatje vallen.
4. Laat los en controleer. Je moet de stift horen of voelen vastklikken.
5. Trek aan het bandje. Trek voorzichtig aan beide kanten om te voelen of het echt vastzit.
6. Controleer de pasvorm. Doe het horloge om en kijk of het bandje recht aansluit op de kast.

Het bandje zit goed als het horloge niet wiebelt, de stiften aan beide kanten vastzitten en er geen kier tussen bandje en kast zit die je niet verwacht. Een recht uiteinde op een gebogen kast laat meestal een kier.

Bijzondere gevallen

Nylon bandje in NATO-stijl

Een klassiek NATO-bandje loopt in één stuk onder het horloge door. Het is vaak sneller te wisselen dan een gewoon bandje, maar het horloge komt daardoor iets hoger op je pols te liggen. Op een dun polsje is dat even wennen. Lees bij het bandje na hoe het is bedoeld om te worden geplaatst.

Elastisch nylon bandje

Een elastisch bandje, zoals de elastische nylon horlogeband met stalen gesp van ongeveer 24 cm, heeft geen gaatjes. De lengte stel je in via de gesp. Het bandje wordt net als een ander bandje aan de veerstiften van je horloge bevestigd, dus de stappen hierboven gelden ook hier.

Smartwatch

Bij een smartwatch geldt dezelfde regel: eerst de bevestiging, dan de maat. Veel smartwatches hebben een eigen systeem of een kast waar maar één bandje netjes op sluit. Bij een Apple Watch kies je op kastmaat in plaats van op de afstand tussen de oren. Kijk daarom bij smartwatch bandjes altijd naar het exacte model.

Na het vervangen: een paar dingen om te doen

Doe het horloge om en loop er een tijdje mee rond. Let op of het bandje na een paar uur nog goed zit, of er geen irritatie ontstaat en of de stiften nog steeds vastzitten. Bij een nieuw leren bandje is het normaal dat het in het begin wat stug aanvoelt en na een paar dagen soepeler wordt. Het oude bandje bewaar je het beste een paar dagen, voor het geval het nieuwe bandje niet bevalt of de lengte niet goed blijkt. Gooi daarna niet automatisch alles weg: een bandje dat nog heel is, kun je bewaren om af te wisselen.

Over verzorging nog even kort: leer droog je aan de lucht en nooit op de verwarming. Nylon spoel je af en laat je drogen. Siliconen spoel je na zout water of chloor met zoet water af. Een stalen band neem je af met een zachte doek. Hoe je een materiaal kiest dat bij jouw gebruik past, lees je in horlogeband kiezen: zo vind je het juiste bandje.

Vervangen of repareren?

Niet elk probleem vraagt om een nieuw bandje. Een los zittend bandje kun je soms bijstellen of laten inkorten; bij een gesp die niet meer sluit kan reparatie zinvol zijn. Toch is vervangen bij leer en nylon meestal het eenvoudigst. Een paar vuistregels:

• Gebarsten rand of uitgerekt gaatje bij leer: vervangen. Dat is het teken dat het bandje aan het eind van zijn leven zit.
• Gerafelde rand bij nylon: kijk of de naden en de gesp nog stevig zijn. Is dat zo, dan kun je het bandje nog dragen.
• Los zittend stalen bandje: inkorten in plaats van vervangen, zie horlogeband inkorten: stap voor stap.
• Kapotte gesp: bij sommige bandjes zit de gesp met een eigen stiftje vast, maar een nieuw bandje is vaak makkelijker en past meteen goed.
• Verkleurd of vervormd siliconen bandje: vervangen. Reinigen helpt dan niet meer.

Veelgemaakte fouten

• De breedte schatten. Meet altijd, ook als je het oude bandje al kent. Dat kan een ander bandje zijn dan het originele.
• Zonder doek werken. De stift springt weg en de kast krast.
• Een schroevendraaier of mes gebruiken. Je glijdt uit en beschadigt het oor.
• Te hard duwen. Een verbogen stift is lastiger te vervangen dan het bandje zelf.
• Niet controleren of de stift klikt. Een stift die maar half zit, laat het bandje loskomen op het moment dat je er niet op rekent.
• Een bandje voor een ander systeem kopen. Een bandje dat past op veerstiften, past niet automatisch op een smartwatch met een eigen aansluiting.
• De oude veerstiften weggooien. Bewaar ze als reserve totdat het nieuwe bandje goed zit.

Wanneer ga je naar een horlogemaker?

Je hoeft niet alles zelf te doen. Een horlogemaker is verstandig bij een duur of waardevol horloge, bij een horloge met vaste stiften of schroefjes in plaats van een veer, en bij een bandje dat na rustig proberen niet loskomt. Ook als je de kast moet openen, bijvoorbeeld voor een batterij, laat je dat bij een waterdicht horloge liever aan een vakman over: de afdichting moet daarna weer goed sluiten.

Ons advies

Voor het vervangen van een bandje heb je drie dingen nodig: de juiste breedte, de juiste bevestiging en een rustige ondergrond. Wissel je vaak, kies dan bandjes met quick release, zodat je geen gereedschap hoeft te gebruiken. Heb je een gewoon bandje met veerstiften, dan is veerstiftgereedschap of een pincet een kleine aanschaf waar je jaren plezier van hebt.

Een voorbeeld van een bandje voor een gewone aansluiting is de waterbestendige siliconen duikband in 18, 20 en 22 mm. Het bandje wordt met de veerstiften van je horloge bevestigd. Veerstiftgereedschap zit er niet bij.

• Voor leer: leren horlogebandjes.
• Om op maat te zoeken: horlogebandjes per breedte.
• Voor gereedschap: veerstiften en gereedschap.